เลนส์ CCTV 2.8mm vs 4mm vs Varifocal เลือกอย่างไร

คำตอบสั้น: 2.8mm มักให้มุมกว้าง เหมาะกับห้องหรือพื้นที่ที่ต้องการเห็นบริบทมาก ส่วน 4mm ให้มุมแคบลงและขยายวัตถุในระยะเดียวกันมากขึ้น ขณะที่ Varifocal เหมาะเมื่อจำเป็นต้องจูนมุม/ระยะหน้างานให้แม่น จุดสำคัญคือเลือกเลนส์จาก “ขนาดวัตถุที่ต้องการบนภาพ” ไม่ใช่เลือกจากตัวเลขที่นิยมที่สุด

ทำไมเลนส์มีผลกับรายละเอียดมาก

กล้องความละเอียดเท่ากันแต่ใช้เลนส์ต่างกัน สามารถให้รายละเอียดใบหน้าหรือวัตถุเป้าหมายต่างกันมาก เลนส์กว้างเก็บพื้นที่ได้เยอะ แต่พิกเซลถูกแบ่งไปทั่วเฟรม วัตถุจึงเล็กลง ส่วนเลนส์แคบช่วยให้วัตถุในจุดที่สนใจมีขนาดใหญ่ขึ้นบนภาพ

2.8mm ไม่ได้แปลว่าดีกว่าเพราะเห็นกว้างกว่า

หากเป้าหมายคือเห็นว่า “มีใครเข้าพื้นที่” มุมกว้างอาจตอบโจทย์ แต่ถ้าต้องการเห็นรายละเอียดใบหน้าที่ประตูซึ่งอยู่ไกลจากกล้อง การเห็นพื้นที่กว้างเกินไปอาจทำให้ใบหน้าเล็กเกินใช้งาน ดังนั้นกล้องหนึ่งตัวไม่ควรถูกบังคับให้ทำทั้งภาพรวมและภาพยืนยันรายละเอียดทุกครั้ง

Varifocal เหมาะเมื่อไร

Varifocal ช่วยจูนกรอบภาพหลังติดตั้งได้ โดยเฉพาะงานที่ตำแหน่งเสา/ผนังถูกบังคับ หรือระยะถึงจุดสนใจเปลี่ยนจากแบบก่อสร้าง ข้อควรตรวจคือช่วงเลนส์จริง วิธีปรับ (manual/motorized) และความสามารถของรุ่นที่เลือก

ใช้ MP ร่วมกับเลนส์อย่างไร

จำนวนพิกเซลและมุมภาพต้องออกแบบร่วมกัน กล้อง 4MP ที่ใช้เลนส์เหมาะกับจุดสนใจอาจให้รายละเอียดเป้าหมายดีกว่ากล้อง 8MP ที่กว้างเกินไป อ่านหลักคิดเรื่องความละเอียดต่อที่ 2MP vs 4MP vs 8MP

เช็กลิสต์ก่อนเลือก

• ระยะจากกล้องถึงจุดที่ต้องการเห็นรายละเอียด
• ความกว้างของพื้นที่ที่ต้องครอบคลุม
• ติดตั้งสูงแค่ไหนและมุมกดมากหรือไม่
• กลางคืนมีแสงแบบใด
• ต้องการภาพรวม การตรวจจับ หรือการระบุตัวบุคคล

เริ่มดูรุ่นจริงได้จาก กล้อง IP แล้วเทียบค่า focal length/FOV ในสเปกของรุ่นนั้นโดยตรง เพราะ FOV จริงขึ้นกับ sensor และ optical design ไม่ควรใช้ตัวเลข 2.8mm หรือ 4mm ข้ามรุ่นแบบเหมารวม

อย่าเทียบ focal length ข้ามรุ่นแบบตรงตัว

Field of View เกิดจากทั้ง focal length และขนาดเซนเซอร์ กล้องสองรุ่นที่เขียน 2.8 mm เหมือนกันจึงอาจให้มุมภาพไม่เท่ากัน วิธีที่ถูกคืออ่านค่า HFoV/VFoV ใน datasheet ของรุ่นจริงและทดสอบจากตำแหน่งติดตั้ง

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• Axis — Lenses in surveillance